De veestapel van de firma Zeestraten in de Elsbroekerpolder in  Hillegom bestaat uit raszuivere blaarkoppen. In de Gouden eeuw was dit oer-Hollandse koeienras de meest voorkomende koe in de Duin- en Bollenstreek. Het leverde top kwaliteit zuivel en vlees aan een in rap tempo groeiende stedelijke bevolking. Eind twintigste eeuw verloor het terrein aan de Holstein melkkoe en werd zelfs een zeldzaam huisdier. De blaarkop is bezig aan een comeback want kwaliteit verloochent zich uiteindelijk niet. De inmiddels zevende generatie familie Zeestraten melkt de koeien niet en laat de kalveren bij de moeder in de wei. De Elsbroekerpolder heeft een natuurbestemming gekregen en wordt vogelvriendelijk beheerd.. Het gezin blaarkop graast in het drassige veenland tussen watervogels en weidevogels waaronder 22 paar van de bedreigde grutto. Het gras wil dit jaar maar niet groeien. Te koud, te nat en altijd wat. Op 5 mei -Bevrijdingsdag- is het dan eindelijk zover. De staldeuren gaan open, het hek gaat los en de blaarkoppen denderen de groene wei in. Onbesuisde bokkensprongen en rondvliegende spetters bagger. De beesten zijn zichtbaar blij. De koeienpret wordt gedeeld met enkele gezinnen met kinderen die -via twitter@elsbroekerwei-  geïnformeerd werden over het blaarkoppenbevrijdingsfeest.

vriendelijke groet Joost Bouwmeester

De gewone vogelkers is in de eerste week van mei een duidelijk herkenbare boom in de bossen van de Duin- en Bollenstreek. In het halfschaduw, onder het ontluikende blad van hoge bomen verschijnt aan deze wilde prunussoort een rijke voorjaarsbloei. Tegelijk met het verse, lichtgroene blad bloeien spierwitte, hangende bloemtrossen. De doordringende geur lokt een horde bijen en insecten. Gekweekte prunussen staan bekend om hun heerlijke steenvruchten zoals pruimen, abrikozen, perziken, amandelen en natuurlijk de overheerlijke kersen. De kleine kersjes van de wilde vogelkers smaken echter wrang. De Nederlandse naam vogelkers duidt vermoedelijk aan dat de vrucht alleen voor vogels eetbaar is. Het stigmatiseren of te wel brandmerken van soorten of groepen lijkt ook bij de vogelkers te gebeuren. Bij het horen van de naam vogelkers schiet natuurminnend Nederland namelijk volledig in de stress en slijpt de bijl. Volledig onterecht want de gewone vogelkers is het brave broertje van de schadelijke Amerikaanse vogelkers en past perfect in het ecosysteem.

vriendelijke groet Joost Bouwmeester

Uitgerekend nu we door een periode van economische neergang gaan, wordt een relict uit een periode van economische voorspoed in de schijnwerpers gezet. De buitenplaatsen stammen voornamelijk uit de Gouden Eeuw. De toenmalige eigenaren hadden goede zaken gedaan en lieten naast hun kasteel een tuin en bos aanleggen in een Engelse of Franse landschapsstijl. In het bos verrezen hoge kathedraalachtige beuken om uiting te geven aan hun ingebeelde grootsheid. Mooie zichtlanen in alle windrichtingen met het kasteel als middelpunt. Een theehuis om onder het genot van een drankje hun mooie kasteel te bewonderen. In de lente uitbundige bloei van aangepote stinzenplanten onder de bladerloze hoge beuken. In het gazon en langs de vijver de inmiddels zeer zeldzame stengelloze sleutelbloemen. Behalve een bloemenpracht leverde deze plant de in het voorjaar schaarse vitamine rijke groente.  Een bezoek aan de buitenplaats was een verademing, een weldaad voor lichaam en geest. De beleving van weleer is nooit verloren gegaan. Wandelend door de buitenplaats doe je inspiratie op om het tij te keren. Goed voorbeeld doet volgen.

vriendelijke groet Joost Bouwmeester

De vereniging voor Natuur- en Vogelbescherming Noordwijk telt sinds haar oprichting alle broedvogels in diverse gebieden in de Duin- en Bollenstreek. De broedvogelinventarisaties tonen op de lange termijn de natuurwaarde van het gebied aan. Middels deze methode blijken er grote verschillen te zijn tussen diverse polders. Van invloed op de vogelbevolking in een polder zijn de bodemsamenstelling en de waterstand. Dat bepaalt of er bollen gekweekt kunnen worden met hun typische bollenvogels of dat er mogelijkheden zijn voor grasland met koeien. Een polder waarin bollenteelt en veeteelt naast elkaar plaats vindt, heeft de meeste natuurwaarde oftewel hoogste biodiversiteit. In de Hogeveense Polder ten noordoosten van Noordwijkerhout bleven nog slechts twee smalle stroken grasland over. Desondanks is dit een van de vogelrijkste polders. Grutto en tureluur maken er dankbaar gebruik om in de laatste restjes weiland te broeden en in de omringende slootjes te fourageren. Sinds de aanleg van drie kleine eilandjes steeg de natuurwaarde aanzienlijk. Watervogels zoals de slobeend, kuifeend, bergeend en krakeend vinden er in de hoge oevervegetatie een veilige nestplaats.

vriendelijke groet Joost Bouwmeester

De kans op ‘autoruitenkrabben’ door nachtvorst is nog serieus. De aarzeling om niet winterharde bloeiende perkplanten aan te poten in de tuin is dan ook heel begrijpelijk. Ze zullen zo’n nachtvorstje niet overleven. In de kalkrijke midden- en buitenduinen is de situatie geheel anders. Daar staan in kleine polletjes, blauwe viooltjes op beschutte plaatsen ondanks de nachtvorsten al vanaf de laatste week maart in het voorjaarszonnetje te bloeien.  Het helder blauwe ruig viooltje is algemeen in het duindistrict maar zeldzaam in Nederland en groeit in het duingraslandbiotoop. Door z’n vroege bloei mikt de slechts vijf centimeter hoge plant erop in het nog korte gras door vroeg vliegende hommels gevonden en bestoven te worden. Maar dat is een gok want hommels zijn door de koude nog schaars. Ze zorgen voor kruisbestuiving waardoor genetische uitwisseling plaatsvindt. Om niet alleen van de kruisbestuiving met andere ruig viooltjes afhankelijk te zijn, vormt de plant kleistogame bloemen. Deze bloemen openen zich niet en binnenin vindt zelfbevruchting plaats als een soort verzekering dat de soort blijft voortbestaan. De evolutie bepaalde hier dat je nooit op één paard moet wedden.

Vriendelijke groet Joost Bouwmeester

Hollandse luchten. De Haarlemse schilder Jacob van Ruisdael (1628-1682 )wordt gezien als de grootste landschapsschilder uit de Gouden Eeuw. Zijn Hollandse lucht, afgebeeld in een panorama met een lage horizon en een weidse hemelkoepel gevuld met indrukwekkende stapelwolken, inspireerde velen van zijn tijdgenoten. Eind 19^e eeuw pakte De Haagse School dit element in landschapsschilderingen weer op. Hun schilderwerk vond gretig aftrek in binnen en buitenland. En zo werd de Hollandse lucht een export product. Lucht omgezet in klare munt. Bloemenvelden. Een constante stroom bloembolproducten gaat uit de Bollenstreek. Een constante stroom toeristen komt er in. Afgrijzen en onbegrip op hun gezichten als ze horen dat dit een stervend historisch landschap is. Blaarkoppen. Dit koeienras stond aan de basis van de Hollandse welvaart. Het leverde uitmuntende kwaliteit vlees en zuivel voor de VOC en de uitdijende bevolking van de grote steden in binnen en buitenland. Dat juist hun stront, gebruikt voor de bemesting van het groeiend areaal bollenvelden hun ondergang inluidde, is ironisch te noemen. Weiland werd bollenland. Drie kaskrakers in één beeld. Wie leeft in de Duin- en Bollenstreek, die leeft  in een schilderij.

Vriendelijke groet Joost Bouwmeester

Hyacinten dompelen de bloemenvelden in de Bollenstreek in spectaculaire kleuren. Claud Monet nam hier plaats achter z’n ezel om met dikke vette klodders verf iedere bloeiende hyacint en de Hollandse wolkenluchten op het doek te vereeuwigen. Wist hij veel dat ie met een miljoenenproject bezig was. Nu de wereld kleur moet bekennen- het was te snel ,te groot, te overdadig en bovendien ongelijk verdeeld met de welvaart- is het wellicht tijd voor bezinning. In het nieuwe tijdperk van het Nieuwe Normaal is een investering in goodfeeling en duurzaamheid een serieuze kans. De Agrarische Natuur en Landschap Vereniging Geestgrond is al voortvarend op deze nieuwe trend ingesprongen. Na het succesvol afsluiten van het plan omtrent het herstel van het karakteristieke heggenlandschap van de Duin- en Bollenstreek wordt nu ijverig gelobbyd om een wandelnetwerk te realiseren. Om de bollencultuur nog intiemer te beleven, loopt de wandelaar het traject onderbegeleiding van een gids over ongebaande paden langs de bloeiende bollenvelden.  Tot aan z’n knieën ‘waadt’ de wandelaar door de kleurenpracht, steekt als dank enthousiast z’n hand hoog op naar de kweker en beseft dat het hier goed toeven is. Tijd voor de streek om werkelijk kleur te bekennen; achteraf is dit historische landschap de allerbeste investering ooit.

Vriendelijke groet Joost Bouwmeester

Reeën zoeken in het voorjaar de zonbeschenen duinhellingen op. Daar ontluikt het blad van de struiken het allereerst en vinden ze de verse spruiten van grassen en kruiden boordevol vitaminen. Het zijn snoepers, ze grazen niet -zoals damherten- maar knabbelen aan allerlei twijgen, kruiden en grasjes. Met hun lopers trappen ze de toplaag van de bodem weg en bereiken zo de voedzame wortels van kruiden. Het ree is kwetsbaar en de winter eist haar tol fors. Hun aantal in het duingebied daalde de afgelopen jaren alarmerend. Mysterieuze ontharingen, veel teken, voedselconcurrentie en verstoring door damherten kunnen ten grondslag liggen aan de daling. Onderzoek moet daarover uitsluitsel geven. In het voorjaar, als de dekking in het struikgewas minimaal is omdat er geen blad aan de bomen zit, zijn de reeën voor duinbezoekers het gemakkelijkst te zien. Daarom werd in de natuurgebieden van Staatsbosbeheer Hollandsduin afgelopen week een jaarlijkse reeëntelling gehouden om de reeënstand te bepalen.

 Vriendelijke groet Joost Bouwmeester

Nog voordat de mensheid de zwarte els in cultuur bracht, was deze pionier ons al tot dienst. Na het terugtrekken van het landijs in de laatste ijstijd  was de zwarte els zeer dominant aanwezig in de verlandingsfase van rietmoeras naar bos, het zgn elzenbroekbos. In die overgangsfase werd het moeras toegankelijker voor mensen. Sinds die tijd heeft de mens deze boom in cultuur gebracht en in hun hart gesloten. De boom leverde hout voor de fabricage van klompen en speelgoed. Rokerijen gebruikten het hout om vlees en vis te roken. Kwekerijen sneden rechte staken uit het jonge hout en maakten er beschoeiingen mee. Elzenhagen deden dienst als windbreker rondom de akkers. En niet te vergeten de imker die dankbaar gebruik maakt van de productie van stuifmeel voor het bijenvolk. De zwarte els stond aan de wieg van de beschaving. ‘Geriefhout’ noemde men de boomsoort die zoveel geriefelijkheid bracht. Maar tijden veranderen. De els kreeg een smetje op z’n blazoen. De overvloedige productie van stuifmeel zorgt voor allergie en vrijwel iedere avond klinkt een waarschuwing in het nieuwsbericht. Als een voetbaltrainer ooit bejubeld en nu verguisd, krijgt na jaren goede dienst de zwarte els de zwarte piet.

Vriendelijke groet Joost Bouwmeester

De Duin- en Bollenstreek beleefde afgelopen 5 en 6 maart bijzondere dagen. Tientallen kraanvogels vlogen in de namiddag, nacht en ochtend in groepjes luid trompettrend over onze streek. In de regionale vogelgids Tussen Tulpen en de Zee valt te lezen dat erin de historie slechts zelden kraanvogels in onze streek worden gezien. Het onmiskenbare geluid van de kraanvogels overstemde rond tien uur in de avond het geluid van tv ’s en hield wel een kwartier aan. In Lentevreugd werd door 35 kraanvogels overnacht. Waarneming.nl meldt in die periode opgeteld 841 waarnemingen boven Nederland van trekkende kraanvogels variërend in groepen van enkele tot 100 en zelfs 250 exemplaren. Met het voorjaar in hun kop vertrokken ze massaal die dag uit vermoedelijk hun vaste pleisterplaats Lac du Der in Frankrijk want de aantallen aldaar zakten van 55 duizend naar 27 duizend exemplaren. De ‘bulderbaan’ van het kraanvogelverkeer loopt traditioneel over het oosten van ons land, maar de zuidoostelijke wind en het lage drukgebied Xenia dat sneeuw bracht in België dreef een groot aantal naar het westen. De reis verloopt via het eiland Rügen in de Oostzee naar Zuid-Zweden waar bij aankomst het ‘dansfeest’ voor de volwassen kraanvogels van start gaat.

Vriendelijke groet Joost Bouwmeester